Chi phí du học Đài Loan thường được đánh giá là dễ chịu hơn nhiều nước phát triển khác, nhưng vẫn là khoản lớn với đa số gia đình. Bài này chia ngân sách thành từng nhóm để bạn dự trù thực tế, thay vì chỉ nhìn con số học phí.
Các mức dưới đây mang tính tham khảo và có thể thay đổi theo năm, theo trường và theo thành phố. Hãy đối chiếu với thông báo mới nhất của trường.
Học phí và các khoản phải đóng cho trường
Học phí khác nhau theo bậc học, ngành và loại trường. Trường công lập thường thấp hơn tư thục. Ngành kỹ thuật, y dược hoặc nghệ thuật thường đắt hơn ngành xã hội.
Ngoài học phí, mỗi học kỳ còn có tạp phí, phí thực hành hoặc phí máy tính. Một số trường gộp chung, số khác tách riêng. Khi so sánh, nên cộng tất cả các khoản này lại thay vì chỉ so tiền học phí.
Sinh viên nhận học bổng cần xem học bổng bao gồm những khoản nào. Có học bổng chỉ miễn học phí, trong khi các khoản phí khác vẫn phải đóng. Bạn có thể xem thêm ở bài các loại học bổng du học Đài Loan.
Nhà ở: khoản lớn thứ hai
Ký túc xá thường rẻ hơn thuê ngoài, nhưng số chỗ có hạn và đôi khi ưu tiên sinh viên năm nhất. Thuê phòng ngoài phụ thuộc vào thành phố; Đài Bắc thường đắt hơn các thành phố khác.
Cần hỏi kỹ về tiền cọc, tiền điện nước và hợp đồng. Một số chủ nhà tính điện cao hơn giá thông thường, nên đọc kỹ điều khoản trước khi ký.
Ăn uống và đi lại
Ăn ở căng-tin hoặc quán bình dân thường tiết kiệm hơn. Nấu ăn tại nhà giúp giảm chi phí, và nhiều bạn Việt tìm được nguyên liệu quen thuộc tại chợ hoặc các cửa hàng bán thực phẩm Đông Nam Á.
Đi lại bằng tàu điện ngầm, xe buýt hoặc xe đạp công cộng khá thuận tiện. Nhiều thành phố có thẻ ưu đãi cho sinh viên. Nếu mua xe máy, cần tính thêm bằng lái, bảo hiểm và tiền xăng.
Bảo hiểm y tế
Sinh viên quốc tế thường phải có bảo hiểm trong thời gian học. Sau một thời gian cư trú theo quy định, bạn được tham gia hệ thống bảo hiểm y tế quốc dân với phí đóng hằng tháng. Trước đó, nhiều trường yêu cầu mua bảo hiểm tạm thời.
Mức phí có thể điều chỉnh theo năm, vì vậy hãy hỏi phòng quốc tế để biết con số hiện hành.
Các khoản chi một lần
- Vé máy bay lượt đi và lượt về hằng năm.
- Lệ phí visa, thẻ cư trú, khám sức khoẻ.
- Dịch thuật, hợp pháp hoá và gửi hồ sơ.
- Đồ dùng cá nhân khi mới đến, như chăn gối, quần áo ấm cho mùa đông.
Từng khoản không lớn, nhưng cộng lại thành một con số đáng kể ở năm đầu tiên. Nhiều gia đình quên tính vào ngân sách nên đến lúc cần mới bị động.
Cách lập bảng dự trù theo năm
Hãy tạo bảng với ba cột: khoản chi, mức dự kiến mỗi tháng, mức dự kiến mỗi năm. Cộng thêm khoảng 10 đến 15% làm quỹ dự phòng cho ốm đau, đồ dùng hỏng hoặc đi lại phát sinh.
Ví dụ, một sinh viên ở ký túc xá và nấu ăn tại nhà sẽ có tổng chi thấp hơn sinh viên thuê phòng ngoài và ăn quán. Hai người cùng trường, cùng ngành vẫn có thể chênh lệch đáng kể chỉ vì lựa chọn sinh hoạt.
Làm thêm có giải quyết được không
Quy định cho phép sinh viên quốc tế làm thêm trong điều kiện nhất định, thường có giới hạn giờ và có thể cần giấy phép. Thu nhập từ làm thêm giúp bù một phần sinh hoạt phí, nhưng không nên coi là nguồn chính để trả học phí. Bạn có thể đọc thêm trong bài làm thêm khi học tại Đài Loan.
Những cách tiết kiệm hợp lý
Chọn trường ở thành phố có chi phí thấp là một cách. Cách khác là ở ký túc xá năm đầu, mua sách cũ và tận dụng ưu đãi sinh viên. Nên so sánh chính sách hỗ trợ của nhiều trường trước khi quyết định. Cổng Study in Taiwan giúp tra cứu danh sách chương trình đào tạo.
Lưu ý: khi xin visa cần chứng minh tài chính, nên khoản tiết kiệm của gia đình phải được chuẩn bị sớm. Để đồng bộ với tiến độ, xem bài quy trình du học Đài Loan và đối chiếu từng bước.
Ví dụ ngân sách một năm đầu
Để dễ hình dung, hãy lấy một sinh viên học đại học công lập, ở ký túc xá và nấu ăn khoảng một nửa số bữa. Khoản chi cố định gồm học phí và phí trường hai kỳ, tiền ký túc xá và bảo hiểm. Khoản chi thay đổi gồm ăn uống, điện thoại, đi lại, sách vở và giải trí.
Với sinh viên thuê phòng ngoài ở thành phố lớn và ăn ngoài, riêng tiền nhà đã có thể chiếm phần lớn sinh hoạt phí. Vì vậy, không nên lấy con số trung bình của người khác làm chuẩn. Nên hỏi những người đã học đúng trường và đúng thành phố mà bạn nhắm tới, rồi điều chỉnh theo thói quen của mình.
Về phía gia đình, nên thống nhất từ đầu cách chuyển tiền hằng tháng và mức chi tối đa. Trao đổi sớm giúp tránh căng thẳng khi tỷ giá thay đổi hoặc có khoản phát sinh. Tỷ giá giữa đồng Việt Nam và Đài tệ biến động theo thời gian, nên nên dành một khoản dự phòng nhỏ.
Chi phí du học Đài Loan là tổng của nhiều khoản nhỏ. Dự trù kỹ ngay từ đầu giúp bạn tập trung vào việc học và tránh quyết định vội khi hết tiền.